Không cấm dạy thêm: Quốc hội chính thức thông qua Luật Nhà giáo mới

Ngày 16/6/2025, với tỷ lệ đồng thuận cao, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Nhà giáo tại Kỳ họp thứ 9. Một trong những điểm nổi bật và được dư luận quan tâm là không cấm dạy thêm, học thêm, mà thay vào đó, Luật chỉ cấm hành vi ép buộc người học tham gia học thêm dưới mọi hình thức.

Đây là thay đổi có ý nghĩa quan trọng, thể hiện cái nhìn thực tế và tiến bộ trong việc quản lý hoạt động dạy học ngoài giờ chính khóa, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao chất lượng giáo dục một cách linh hoạt và tự nguyện.

1. Không cấm dạy thêm – Chính sách mới từ thực tiễn giáo dục

Theo nội dung trong Luật Nhà giáo mới, hoạt động dạy thêm, học thêm không bị cấm tuyệt đối như một số quan điểm trước đây. Thay vào đó, luật chỉ cấm giáo viên ép buộc học sinh học thêm dưới mọi hình thức nhằm đảm bảo tính tự nguyện, đồng thời ngăn chặn hiện tượng dạy thêm vì mục đích trục lợi, gây áp lực học tập không cần thiết.

Điểm thay đổi này nhận được sự đồng thuận cao từ các đại biểu Quốc hội và sự ủng hộ của đông đảo giáo viên, phụ huynh, học sinh. Bởi lẽ, trong thực tế, việc học thêm nhiều khi xuất phát từ nhu cầu thực tế của học sinh muốn nâng cao kiến thức, chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng, hoặc phát triển chuyên sâu năng lực cá nhân.

2. Những nội dung nổi bật của Luật Nhà giáo 2025

Luật Nhà giáo vừa được thông qua gồm 9 chương, 42 điều – giảm 4 điều so với dự thảo trước đó. Ngoài nội dung không cấm dạy thêm, luật còn đề cập đến nhiều chính sách quan trọng liên quan đến đội ngũ nhà giáo như chế độ lương, điều chuyển công tác, và bảo đảm quyền lợi cho giáo viên tại vùng đặc biệt khó khăn.

a. Cơ chế điều động giáo viên linh hoạt giữa các vùng miền

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc thiết lập cơ chế điều chuyển nhà giáo giữa các khu vực, nhằm giải quyết bất cập tồn tại trong thời gian dài. Luật cho phép điều động giáo viên sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trở về nơi có điều kiện thuận lợi hơn.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết về thẩm quyền, thủ tục, điều kiện để đảm bảo sự minh bạch, thống nhất và đồng bộ trên phạm vi cả nước.

b. Mức lương cao nhất trong hệ thống hành chính sự nghiệp

Luật quy định rõ: nhà giáo sẽ được xếp lương ở mức cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Quy định này nhằm thể hiện sự tri ân và tôn vinh nghề giáo, đồng thời hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Chính phủ sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về hệ số, mức khởi điểm, phụ cấp và các cơ chế xếp lương linh hoạt theo từng loại hình cơ sở giáo dục, đặc biệt là các đơn vị đã thực hiện tự chủ tài chính.

3. Lợi ích từ việc không cấm dạy thêm

Việc không cấm dạy thêm là một bước đi đúng đắn trong bối cảnh giáo dục ngày càng đa dạng và cá nhân hóa. Một số lợi ích nổi bật bao gồm:

• Tăng tính chủ động và tự nguyện của học sinh, phụ huynh trong việc chọn lựa học thêm theo nhu cầu.
• Giáo viên có cơ hội chính đáng để cải thiện thu nhập nếu đáp ứng tốt yêu cầu chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp.
• Nâng cao chất lượng học tập, đặc biệt với các em có nhu cầu ôn luyện thi chuyển cấp, thi đại học, hoặc học nâng cao kỹ năng.

Tuy nhiên, điều quan trọng là phải giám sát và kiểm soát chặt chẽ hoạt động dạy thêm, tránh biến tướng thành áp lực học hành, lạm thu học phí hoặc dạy thêm sai quy định.

4. Cơ chế thực thi – bảo vệ quyền lợi và minh bạch hóa dạy thêm

Luật Nhà giáo giao Chính phủ ban hành hướng dẫn chi tiết nhằm triển khai thống nhất trên toàn quốc. Bao gồm:

• Quy định về địa điểm, thời gian, nội dung được phép dạy thêm.
• Điều kiện và tiêu chuẩn giáo viên được dạy thêm ngoài giờ chính khóa.
• Cơ chế kiểm tra, xử lý vi phạm nếu có hành vi ép buộc học sinh hoặc dạy thêm để trục lợi.
• Khuyến khích tổ chức các lớp bồi dưỡng tự nguyện, chất lượng, đáp ứng năng lực riêng của từng học sinh.

Việc không cấm dạy thêm nhưng có quy định rõ ràng về giới hạn và trách nhiệm là hướng đi phù hợp, vừa tạo điều kiện phát triển chuyên môn cho giáo viên, vừa bảo vệ quyền học tập tự nguyện của học sinh, phụ huynh.

5. Định hướng tương lai: Tự do học tập đi cùng chất lượng và trách nhiệm

Với tinh thần đổi mới, Luật Nhà giáo lần này tạo nền tảng pháp lý cho một môi trường giáo dục linh hoạt, tự do học tập nhưng có kiểm soát, đảm bảo công bằng, minh bạch và nhân văn.

Việc không cấm dạy thêm không chỉ thể hiện sự tôn trọng nhu cầu thực tế của người học mà còn là sự thừa nhận vai trò quan trọng của giáo viên trong quá trình đồng hành và phát triển năng lực học sinh. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi ngành giáo dục cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và hướng dẫn cụ thể để hạn chế tiêu cực có thể phát sinh.