Trường học không quỹ lớp, quỹ trường: có thực sự lý tưởng?
Mô hình “trường học không quỹ lớp” gần đây thu hút sự chú ý và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ phụ huynh vì sự minh bạch và giảm bớt áp lực trong các buổi họp đầu năm. Nhưng liệu mô hình này có thực sự lý tưởng và có thể áp dụng rộng rãi?
Thực trạng quỹ lớp, quỹ trường tại các trường học
Mỗi khi bước vào năm học mới, câu chuyện về quỹ lớp, quỹ trường và các khoản đóng góp tự nguyện luôn trở thành đề tài nóng. Một trường tiểu học ở TP.HCM đã gây chú ý khi quyết định không thu bất kỳ khoản quỹ nào từ phụ huynh, và mô hình này nhanh chóng được nhiều người hoan nghênh.
Tuy nhiên, theo các nhà quản lý giáo dục, việc loại bỏ hoàn toàn quỹ lớp không phải lúc nào cũng dễ thực hiện, đặc biệt với các trường công lập có ngân sách hạn chế.
Góc nhìn từ các hiệu trưởng
Một hiệu trưởng tại Hải Phòng chia sẻ, mô hình “không quỹ lớp” tuy tốt nhưng không khả thi trong mọi trường hợp. Ông cho rằng, để duy trì hoạt động của trường, kinh phí sẽ cần phải được bù đắp bằng cách khác nếu không gom từ quỹ lớp hoặc quỹ trường. Chẳng hạn, khi cần photocopy tài liệu học tập, nếu không có quỹ lớp, chi phí sẽ được chi trả như thế nào?
Ngoài ra, khả năng triển khai mô hình này phụ thuộc vào ngân sách giáo dục của địa phương. Trong khi các trường tư thục hoặc quốc tế có thể thực hiện dễ dàng do học phí bao gồm nhiều khoản chi phí, các trường công lập gặp khó khăn hơn nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ địa phương.
Tầm quan trọng của quỹ lớp và ban đại diện cha mẹ học sinh
Ông Hồ Tuấn Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Quỳnh Phương (Nghệ An), cho rằng một tổ chức như Ban đại diện cha mẹ học sinh muốn hoạt động hiệu quả cần phải có kinh phí. Việc duy trì quỹ lớp hoặc quỹ trường không chỉ hỗ trợ các hoạt động giáo dục mà còn giúp Ban đại diện cha mẹ hoạt động có ý nghĩa, tránh việc “hữu danh vô thực.”
Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Tùng, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT M.V.Lô-mô-nô-xốp (Hà Nội), cho biết Ban đại diện cha mẹ học sinh có vai trò quan trọng trong việc giám sát chương trình giáo dục và bảo vệ quyền lợi của học sinh. Ông cho rằng việc có quỹ hoạt động cho Ban đại diện là cần thiết và hoàn toàn có thể triển khai nếu phụ huynh đồng thuận và đảm bảo chi tiêu minh bạch.
Lợi ích của quỹ lớp, quỹ trường được quản lý minh bạch
Theo ông Tùng, bất kỳ hội nhóm nào cũng có quyền lập quỹ và sử dụng theo quy chế riêng. Quỹ lớp, nếu chỉ phục vụ học sinh và không chi cho các hạng mục không liên quan, sẽ nhận được sự ủng hộ của phụ huynh. Các khoản quỹ có thể dùng để khen thưởng học sinh, động viên những em có thành tích tốt, hỗ trợ khi các em gặp khó khăn, hoặc tổ chức những hoạt động ngoại khóa ý nghĩa.
Việc có quỹ sẽ linh hoạt hơn, miễn là đảm bảo công khai, minh bạch và đúng mục đích. Theo ông Tùng, mô hình không quỹ chỉ phù hợp với các trường quốc tế hoặc ở vùng khó khăn. Tuy nhiên, ở những nơi có điều kiện, việc duy trì quỹ là cần thiết để hỗ trợ các hoạt động cộng đồng và khuyến khích học sinh.
Đảm bảo sự minh bạch và đúng quy định
Quản lý minh bạch quỹ lớp, quỹ trường là yếu tố cốt lõi để tạo niềm tin. Phụ huynh cần thể hiện sự chính trực, sẵn sàng phản biện khi có dấu hiệu chi tiêu sai mục đích. Đây không chỉ là trách nhiệm của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn là trách nhiệm của từng phụ huynh trong việc giám sát, đảm bảo quỹ lớp, quỹ trường được sử dụng vì lợi ích của học sinh.
Có nên nhân rộng mô hình “trường học không quỹ lớp”?
Mô hình “trường học không quỹ lớp” mang lại nhiều lợi ích về tính minh bạch, giảm áp lực cho phụ huynh, nhưng không phù hợp với mọi trường học. Việc có quỹ hay không tùy thuộc vào đặc điểm của từng trường, khả năng tài chính và sự hỗ trợ từ địa phương. Điều quan trọng là cách thức sử dụng quỹ phải minh bạch và có sự giám sát chặt chẽ từ Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Tham khảo thêm
- Ban đại diện cha mẹ học sinh thu, chi rõ ràng: Phụ huynh đỡ khổ, bớt bức xúc
- Bộ GD&ĐT chính thức công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh THCS, THPT
